Adimen Artifizialaren Europako Erregelamendua aurrera doa: betebehar berriak enpresa eta hornitzaileentzat

Adimen Artifizialaren Europako Erregelamenduaren (AI Act izenez ezaguna) aplikazioak aurrera jarraitzen du. 2026ko abuztuaren 2tik aurrera, IA sistemen gardentasunarekin eta erabilera orokorreko adimen artifizialeko ereduen gainbegiratzearekin lotutako betebehar berriak aplikatzen hasiko dira.

Europako araudiak esparru komun bat ezartzen du adimen artifiziala modu seguruan eta gardenean garatu eta erabil dadin, oinarrizko eskubideak errespetatuz. Haren aplikazioa mailaz mailakoa izango da, eta hornitzaileei, garatzaileei, IA erabiltzen duten enpresei eta erakunde publikoei eragingo die.

Gardentasun handiagoa adimen artifizialaren erabileran

Fase honetako berrikuntza nagusietako bat Erregelamenduan aurreikusitako gardentasun-betebeharrak aplikatzea da. Aurrerantzean, sistema jakin batzuek honako hauek egin beharko dituzte:

• Pertsonei jakinaraztea adimen artifizialeko sistema batekin elkarreraginean ari direnean.
• IA erabiliz sortutako edo aldatutako edukiak identifikatzea.
• Eduki sintetikoak, hala nola irudiak, bideoak edo audioak, detektatzeko mekanismoak txertatzea.
• Manipulatutako edo artifizialki sortutako edukiak behar bezala etiketatzea, deepfake izenez ezagutzen direnak barne.

Neurri horien helburua da engainuaren, manipulazioaren eta desinformazioaren arriskuak murriztea, eta herritarrei aukera ematea erabakiak informazio gehiagorekin har ditzaten, edukien jatorria eta interakzio digitalen izaera hobeto ezagututa.

Betebehar zehatzak sistema mota, haren xedea eta lotutako arrisku-maila kontuan hartuta aplikatu beharko dira. Gainera, IA bidez sortutako edukiak identifikatzeko erabiltzen diren soluzio teknikoek bilakaera izan beharko dute, detekzio eraginkorra eta fidagarria bermatzeko.

Erabilera orokorreko IA ereduen gainbegiratzea

Aplikazio-aldi berri honek erabilera orokorreko adimen artifizialeko ereduen gainbegiratzea ere indartzen du. Eredu horiek hainbat zeregin egiteko gai diren eta hainbat produktu eta zerbitzutan integratzen diren tresnen oinarri gisa erabiltzen dira. Adibide ezagunenetako batzuk GPT, OpenAIk garatua; Gemini, Googlek garatua; Claude, Anthropicek garatua; eta Llama, Metak garatua dira. Eredu horiek oinarrizko teknologia gisa erabiltzen dira elkarrizketa-laguntzaileetan, edukiak sortzeko tresnetan eta enpresa-soluzio ugaritan.

Eredu horien hornitzaileen betebeharren artean honako hauek daude:

• Ereduen dokumentazio teknikoa prestatzea eta eguneratuta mantentzea.
• Agintaritza eskudunei eta eredu horiek integratzen dituzten beste hornitzaile batzuei informazioa ematea.
• Egile-eskubideen arloko araudia errespetatzeko politikak izatea.
• Ereduak entrenatzeko erabilitako edukien laburpen nahiko zehatzak argitaratzea.
• Arrisku sistemikoa duten ereduen kasuan, neurri osagarriak hartzea.

Arrisku sistemikoa dutela jotzen da beren gaitasun eta irismenagatik eskala handiko kalteak eragin ditzaketen ereduei. Aurreikusitako arriskuen artean daude zibersegurtasunarekin, pertsonen manipulazioarekin, sistemen gaineko kontrola galtzearekin eta oinarrizko eskubideen balizko urraketekin lotutakoak.

IAren praktika jakin batzuk debekatuta daude

Erregelamenduak bereziki kaltegarritzat jotzen diren zenbait praktika ere debekatzen ditu, hala nola pertsonen portaera manipulatzeko xedea duten sistemak, talde jakin batzuen ahuleziak baliatzea edo herritarren eskubideei eragin diezaioketen justifikaziorik gabeko ebaluazioak egitea.

Betetzearen gainbegiratzea hainbat agintaritzaren artean banatuko da. IAren Europako Bulegoak zenbait sistema eta erabilera orokorreko ereduren kategorien gaineko eskumenak hartuko ditu bere gain; agintaritza nazionalek, berriz, estatu kide bakoitzean zabaldutako aplikazioen zati handi bat gainbegiratuko dute.

Espainian, Adimen Artifizialaren Gainbegiratzerako Espainiako Agentziak (AESIA) funtsezko eginkizuna betetzen du agintaritza nazional eskudun gisa, sistema bakoitzaren aplikazio-eremuaren arabera beste erakunde batzuekin koordinatuta. Beste agintaritza batzuek ere esku hartu ahal izango dute, hala nola Datuak Babesteko Espainiako Agentziak, Botere Judizialaren Kontseilu Nagusiak edo Hauteskunde Batzorde Zentralak.

Aplikazio mailaz mailakoa

AI Actaren aplikazioa pixkanaka garatzen jarraituko da datozen urteetan. Xedapen gehienak 2026ko abuztutik aurrera indarrean egongo badira ere, betebehar espezifiko batzuk mailaka ezarriko dira. 2026ko abenduan, legez kanpoko zenbait eduki sintetikorekin lotutako debeku berriak aplikatzen hasiko dira, hala nola baimenik gabeko sexu-deepfakeak edo haurren sexu-abusuzko materiala. Ondoren, arrisku handiko IA sistema jakin batzuetarako betebeharrak 2027ko abendutik aurrera aplikatzen hasiko dira; produktu arautuetan integratutako arrisku handiko sistemei dagozkien betebeharrak, berriz, 2028ko abuztura arte luzatuko dira.

Enpresentzat, bereziki ETEentzat, horrek esan nahi du jakitea zer betebehar dagozkien, adimen artifizialaz egiten duten erabilera berrikustea eta kontrol-, dokumentazio- eta gainbegiratze-prozedurak ezartzea.

Araudia betetzea ez da betebehar huts gisa ulertu behar; aitzitik, bezeroen eta erabiltzaileen konfiantza indartzeko, arriskuen kudeaketa hobetzeko eta merkatuan bereizteko aukera ere bada, IAren soluzio arduratsuagoak eta seguruagoak garatuz.

Araudi honen irismenari buruz gehiago jakin nahi baduzu eta zure erakundeari nola eragin diezaiokeen ulertu nahi baduzu, ONE plataforman eskuragarri dauden edukiak kontsultatzea gomendatzen dizugu. Adimen Artifizialaren Erregelamenduaren funtsezko alderdiak atalean, AI Actaren printzipioak, betebeharrak eta aplikazio-eremua ezagutzeko gida bat aurkituko duzu. Halaber, Ezagutzen al duzu Adimen Artifizialaren Lege berria? atala kontsulta dezakezu; bertan Europako arau-esparru berriaren gakoak eta haren ondorio nagusiak azaltzen dira. 

Horrez gain, AI Acta: araudia abantaila lehiakor bihurtzeko modua webinarrean parte har dezakezu. Bertan, hainbat adituk araudi honek enpresentzat eta ekintzaileentzat planteatzen dituen erronka eta aukera nagusiak aztertzen dituzte.

IAren araudia ez da jada etorkizuneko kontua. Neurri berri hauek aplikatzen hastearekin batera, AI Acta ulertzea funtsezko urratsa da adimen artifizialaren potentziala modu seguruan, arduratsuan eta lehiakorrean baliatzeko.