María Benjumea, South Summit-eko presidente eta sortzailea

Bere karreraren hasieratik, Maria Benjumea ekintzailetzaren munduan murgilduta egon da. 25 urterekin jarri zuen abian bere lehen enpresa-proiektua, Artearen Tailerra. 1981ean Círculo de Progreso sortu zuen eta 1995ean Infoempleo. 2011n, Madrilgo Erkidegoarekin batera, Lidera Programa garatu zuen, eta 2012an South Summit sortu zuen, ekintzailetzarako funtsezko konexio-sarea. María Riotinto Fundazioko presidentea eta Prosegur Cash-eko kontseilari independentea da. Bere ibilbide profesional nabarmenari esker, hainbat sari jaso ditu, hala nola Ibilbide Pertsonalaren Saria 2019an eta Lanaren Merezimenduaren Urrezko Domina 2016an, besteak beste.

Zer bilakaera izan du ekosistema ekintzaileak Espainian azken urteotan?

South Summit hasi zenean, duela 13 urte, gutxi ziren ekintzailetzaz hitz egiten zutenak, baina orain 98.200 milioi dolarreko balioa duen ekosistemaz ari gara. Zifra ikusgarria da, etengabeko hazkunde iraunkorra erakusten duelako: 2023tik 2022ra bitartean, gure startupen balioa ia % 5 hazi da, eta ehuneko hori, berriz, % 184ra igo da 2018tik izandako hazkundeaz ari bagara.

Gure ekosistema baliotsuagoa izateaz gain, sendoagoa ere bada, eta hura osatzen duten eragile gehiago daude. Azken urte honetan Espainiako startupen kopurua % 3 hazi da 12.354ra iritsi arte, eta inkubagailuen kopurua % 8 igo da eta azeleragailuena % 1.

Jakina, datu horiek erakusten dute gure ekosistemak heldutasun handia lortu duela, eta horri gure startupen batez besteko adina gehitu behar zaio, 2019an 2,20 urte izatetik 2023an 3,12 urte izatera igaro baita, South Summitek IE Universityrekin lankidetzan egindako Ekintzailetzaren Maparen datuen arabera. Hori albiste zoragarria da gure ekosistemako eragile guztientzat, esan nahi baitu gero eta gehiago direla merkatuan esperientzia eta trakzioa metatzen duten startup espainiarrak.

Zure ustez, zeintzuk izan dira bilakaera horren bultzatzaile nagusiak?

Datu on horiek ezin dira ulertu gure ekosistemako eragile protagonista guztien laguntzarik gabe. Ideia berritzaileenen alde egiten duten ekintzaileak, inbertsio-funtsak eta konpainia handiak, baina baita administrazioei esker ere. Guztiok norabide berean arraun egin dugu azken urteotan, Espainiako ekosistema ekintzailea indartzeko eta gure ekonomiaren barruan ezinbesteko pieza bihurtzeko. Startupen legea ere funtsezkoa izan da horretarako, erraztasun gehiago eman baititu ekintzaileek ametsa errealitate bihur dezaten.

Zer abantaila lehiakorrek definitzen dute Espainiako ekosistema ekintzailea, beste herrialde batzuekin alderatuta?

Espainian dugun onena da berrikuntzaren aldeko apustua egiten dugula sektore profesional guztietatik, eta administrazio publiko bat ere badaukagula, jakitun dena ehun ekintzaileak herrialde batean duen garrantziaz. Azken urte honetan, funts publikoak Espainiako startupek jasotako finantzaketaren % 7 izan dira, hau da, 2020aren aldean bi puntuko hazkundea eta crowfunding-aren eta banku-kredituaren inbertsioa baino kopuru handiagoa. Zalantzarik gabe, albiste bikaina da funts publikoek garrantzi handiagoa hartzea gure ekosistema ekintzailearen barruan.

Gainera, berriro nabarmendu nahi dut startupen legearen sorrera, gure ekosistemaren abantaila handi gisa eta ekintzaileen, inbertitzaileen eta administrazio publiko osoaren arteko lan handiaren fruitu gisa. Araudi horrek aukera emango digu beste ekosistema batzuen aldean abantaila bat sortzeko, besteak beste, nomada digitalek ekintzailetzara etortzeko izapideak aurrezteari eta startupentzako hainbat pizgarri fiskali esker.

Eta gure ekintzaileei buruz ari bagara, haien profesionalizazio-maila goraipatu behar dugu. Espainiako ekintzaileen % 79k masterra eta/edo doktoretza du, eta lehiarako abantaila handia ematen die gure startupei.

Zein dira gaur egun ekosistema ekintzailean ikusten dituzun joera nabarmenenak eta nola eragiten dute, zure ustez, enpresa berrien garapenean?

Berrikuntzaren esparruan, benetako iraultza nabaritu dugu ekosistema ekintzaileak IA erabiltzeari edo garatzeari dagokionez. Teknologia hori giltzarri bihurtu da startup askorentzat: 4tik 1ek txertatu du bere prozesuetan, app-en aurretik.

Bestalde, gure Ekintzailetzaren Mapan nabaritu dugu ekintzaileek gero eta konpromiso handiagoa dutela gure planetak aurre egin behar dien ingurumen-arazoekiko. Izan ere, Green Business sektorea indartsu sartu da nazioarteko ekosistema ekintzailean, eta startup gehien sortu dituen laugarren industria da. Oso positiboa da mundu osoko gero eta ekintzaile gehiagok berrikuntza eta teknologia berriak mundu hobea eraikitzeko tresna gisa ikustea.

Zure ustez, zeintzuk dira Espainian ekintzailetzarako etorkizun handiena duten industriak?

Ekintzailetzaren Maparen azken bi edizioetan, Fintech, Education, Health Care eta Software Garapena nabarmendu ziren ekintzaileek beren negozioa garatzeko aukeratutako sektore nagusien artean. Hala ere, azken azterlanean datozen urteetan hazten jarraituko dutela aurreikusten dugun bi sektoreren agerpena ikusi dugu: Green Business eta Zerbitzuen Hornitzailea.

Zer ikuspegi duzu Espainiako emakumeen ekintzailetzari buruz eta zer aldaketa ikusi nahiko zenituzke ekosistema ekintzailean?

Horixe da, hain zuzen ere, gainditu gabeko gure ikasgaietako bat. Emakumeek sortutako Espainiako startupen ehunekoa, adina edozein dela ere, ez da aldatu hamarkada batean. Espainiako 10 ekintzailetik bi baino ez dira emakumeak. Hamar urtean kopuru hori aldatu ez izanak gogoeta eragin behar digu: nola gaindi dezakegu ekintzailetza maskulinoaren eta femeninoaren arteko arrakala hori?

Ni, 70 urteko startuparia naizenez, konbentzituta nago emakumeak oso onak garela startupak sortzen. Sinetsi besterik ez dugu egin behar! Hori da emakumeen ekintzailetzari aurkitzen diogun oztopo nagusia. Era berean, jakin behar dugu inbertsioek ez dutela ez generorik ez adinik, eta talentua eta onura baino ez dituztela onartzen.

ONE plataforma bezalako ekimen garrantzitsuak ikusten dituzu eragileen arteko loturak indartzeko?

Jakina. ONE plataforma ekimen handia da Espainiako ekosistema ekintzailearen eragile protagonisten arteko loturak sustatzeko. Ekintzaileentzat ekosistema, legeria, azken berriak eta ekiteko beharrezko informazioa ezagutzeko modu bat da. Gainera, sektore publikoak berrikuntzaren eta ekintzailetzaren aldeko apustua egiten duela eta ekintzaileei beharrezko laguntza eskaintzen diela erakusten du.

Ekintzailetza sustatzen duen eta protagonistak haien artean konektatzen laguntzen duen edozein ekimen, publikoa zein pribatua, beti izango da positiboa.