Prest al dago zure proiektua? Abiarazi aurretik balioztatzeko 10 urrats

Ekitea ez da hasten enpresa bat eratzen duzunean. Askoz lehenago hasten da, zure ideiak proiektu bideragarri bihur daitekeen egiaztatzeko erabakitzen duzunean. Ekintzailetzaren Egunean, galdera nagusia ez da zer muntatu, baizik eta zer merezi duen abiaraztea. Baliozkotzea da edozein pertsona ekintzaileren erantzukizun-ekintza lehenengoa.

Plataforma ONEtik, informazioan oinarritutako ekintzailetza defendatzen dugu, datuekin, baliabideekin eta laguntza publikoarekin konektatua. Post honek proiektu bat abiarazi aurretik baliozkotzeko hamar urrats zehatz eskaintzen ditu. Urrats bakoitza ONEko eduki, tresna eta laguntzekin lotzen da, aukera inspirazio hutsean gera ez dadin, ekintzara igaro dadin baizik.

Apirilaren 16an ospatzen da Ekintzailetzaren Eguna, ideia bat proiektu bihurtzea eta balio ekonomiko eta soziala sortzeko erronkari aurre egitea erabakitzen dutenak aitortzen dituen eguna. Ez da arrakasta soilik ospatzen, baizik eta prozesu osoa: aukerak aztertzea, erabakiak hartzea, hutsetatik ikastea eta berriro saiatzea. Izan ere, ekitea ez da une puntual bat; bide bat da. Zentzu honetan, Plataforma ONEk helburu argia du: pertsona ekintzailak laguntzea lehen urratsetan, eduki praktikoak, baliabide erabilgarriak eta izapide eta laguntza publikietarako sarbidea eskainiz. ONEk ez ditu bide motzak agintzen, baina bai ziurgabetasuna murrizteko orientazio fidagarria eta hasieratik irizpidez aurrera egiteko laguntza.

Post hau gida bat da proiektu bat abiaraztea pentsatzen ari direnentzat edo ideia bat berreskuratu nahi dutenentzat. Abiarazi aurretik argitu beharreko hamar erabaki giltzarri proposatzen ditu. Guztiak ONEn dauden baliabideetan oinarritzen dira. 

1. Zehaztu aukera erreal baten aurrean zauden

Aurrera egin aurretik, komeni da intuizioa eta ebidentzia bereiztea. Galdetu zeure buruari zer aldatu den zure ideiak orain zentzua izan dezan: testuinguru ekonomiko berria, araudi bat, premia sortu berria edo joera argia. ONEn aurkituko dituzu ekin aurretik hausnartzen eta aukerak datu eta testuinguruarekin kontrastatzen laguntzen dizuten edukiak, adibidez Ekiteari ekin aurretik hausnartu: erabakitzen lagunduko dizkizuten 10 galdera.

Lehen iragazki hau giltzarria da: benetako aukerarik ez badago, ez dago funtzionatuko duen baliozkotzerik.

2. Argitu zure motibazioak ekiteko

Motibazioak bidea markatzen du. Ez da gauza bera bokazioz hastea, beharragatik hastea edo aukera bat ikusi duzulako hastea: erritmoa, ahalegina eta hartu dezakezun arrisku maila aldatzen dira. Eman minutu batzuk idatziz jartzeko eta proiektu honekin zer lortu nahi duzun erabakitzeko. Post honetan “Arrakastaz negozio bat sortu eta ekiteko arrazoiak” aurkituko dituzu ekiteko eta negozio bat arrakastaz sortzeko motibazio nagusietako batzuk.

3. Zehaztu zure bezeroa nor den eta zein arazo konpontzen duzun

Soluzio bat diseinatu aurretik, funtsezkoa da zeinentzat ari zaren balioa sortzen eta zein premia errealari erantzuten diozun zehaztea. Zenbat eta definituago egon zure bezeroa —bere testuingurua, frikzioak eta lehentasunak—, orduan eta errazagoa izango da eskaria dagoen eta norbait prest egongo den horren truke ordaintzeko egiaztatzea. Ariketa honek zure ideia merkatuekin konektatzen du hasieratik eta benetako egokitzapenik ez duten proiektuak garatzeko arriskua murrizten du. Plataforma ONEn eskuragarri duzu Buyer persona txantiloia, zure bezero helburua eta bere “min-puntu” nagusiak identifikatzeko.

4. Neurtu merkatua irizpidez

Merkatua aztertzea ez da zifra ikusgarriak bilatzea, baizik eta denboran iraunkorra eta bideragarria den negozio bat eraikitzeko benetako espaziorik ba ote dagoen ulertzea. TAM, SAM eta SOM eredua bezalako tresnek zehaztasunez mugatzen laguntzen dizute zein den zure merkatu osoa, zein zatira duzun benetan sarbidea eta zein kuota lor dezakezun errealistoki. Analisi honek muga argiak ezartzen ditu hasieratik, itxaropenak ordenatzen ditu eta inbertituko dituzun ahalegina, denbora eta baliabideak konpentsatzen duten ebaluatzen laguntzen dizu.

5. Aztertu ingurunea aurrera egin aurretik

Proiektu bat jaio den testuingurua ideia bera adina garrantzitsua da. Faktore politikoek, ekonomikoek, sozialek, teknologikoek, ingurumenekoek eta legeek bideragarritasuna, hazkunde-abiadura eta aurre egingo dizkiozun arriskuak baldintzatzen dituzte. Ingurunearen analisi egituratu batek aldaketak aurreikustea, kanpoko aukerak antzematea eta baliabideak konprometitu aurretik informazio hobearekin erabakiak hartzea ahalbidetzen du. Ariketa honek plana kanpotik barrura sendotzen du eta ustekabeak murrizten ditu ondorengo faseetan. PESTEL txantiloiak analisi hau modu egituratuan egitea errazten du eta kanpoko arriskuak eta aukerak aurreikusten laguntzen du.

6. Baliozkotu zure ideia froga txikiekin

Baliozkotzea ez da azken produktu bat eraikitzea, baizik eta interes errealik dagoen ala ez egiaztatzea, kostu handiak hartu aurretik. Pilotuek, MVPek, elkarrizketek, merkatu-probek edo aurresalmentek hipotesiak datuekin eta benetako jokabidearekin kontrastatzeko aukera ematen dute, ez intuizioekin. Hurbilketa honek arriskua murrizten du, ikaskuntza azkartzen du eta eskalatu aurretik proposamena doitzen laguntzen du. Puntu honetan, gakoa da seinale argiak sortuko dituzten esperimentu xumeak diseinatzea, aurrera egin, zuzendu edo gelditu erabakitzeko. ONEn badituzu hasierako baliozkotzeari eta product–market fiti buruzko edukiak, proba erabilgarriak diseinatzeko eta ondorio argiak ateratzeko.

7. Definitu nola sortuko diren diru-sarrerak

Eredu ekonomiko argirik gabeko proiektu bat ez da ebaluagarria ezta jasangarria ere. Funtsezkoa da nola monetizatuko duzun zure proposamena definitzea: nori kobratuko diozun, zergatik, noiz eta zein eskemaren bidez. Analisi honek prezioak, kostuak, marjinak eta epe ertaineko ereduaren koherentzia berrikustea eskatzen du. Hortik aurrera, ideia negozio-plan errealista, konparagarri eta laguntza publikoen, bazkideen edo inbertsioaren aurrean defendagarria bihurtzen hasten da. Diru-sarrera zehaztugabeak eta logika ekonomiko sendoa gabe, ez dago proiektu bideragarririk. Zentzu honetan, Plataforma ONEko tresnak erabiltzea gomendatzen dizugu, adibidez Salmenta inbuturako inbertsio-kalkulagailua startupentzat, Ezarpen-kostuen kalkulagailua eta Plan Ekonomiko-Finantzarioa.

8. Eraiki negozio-plan koherente bat

Negozio-plana ez da ariketa burokratiko bat, ezta izapide administratibo bat ere. Ideia merkatuekin eta finantzaketarekin konektatzen duen tresna da. Proposamena ordenatzeko, estrategia zenbakitan itzultzeko eta arriskuak, beharrak eta proiektuaren bideragarritasuna modu egituratuan ebaluatzeko balio du. Negozio-plan on batek zer eraiki nahi duzun, nola egingo duzun eta zein baliabiderekin ulertzen laguntzen du. Horregatik bihurtzen da pertsona ekintzailen, eragile publikoen eta inbertitzaileen arteko hizkuntza komun, eta erabaki informatuak hartzeko oinarri.

9. Iragazi laguntzak eta baliabideak zure fasearen arabera

Ez dira laguntza guztiak proiektu guztietarako baliozkoak, ezta edozein unetan ere. Garapen-fasea, sektorea eta helburua kontuan hartuta iragaztea funtsezkoa da denbora ez galtzeko eta ahaleginak ez sakabanatzeko. Ideiaren fasean dagoen proiektu batek, baliozkotzean dagoen batek edo hazkundean dagoen batek babes ezberdinak behar ditu. Etapa bakoitzean baliabide egokiak ondo aukeratzeak aurrerapena azkartzen du eta erabakien kalitatea hobetzen du. Plataforma ONEtik bai izapide oinarrizkoei buruzko informazio praktikoa bai laguntza eta deialdien biltegi zentralizatu bat eskuratu dezakezu, zure unera eta benetako beharretara egokituta.

10. Erabaki, jakinda ez bada ere ateratzen, ikasiko duzula

Baliozkotzeak onartzea dakar ideia guztiak ez direla enpresa bihurtu behar. Batzuetan, erabaki onena ez da abiaraztea, baizik eta egokitzea, geldiaraztea edo proiektu bat garaiz ixtea. Aukera horri aurre egitea ekintzailetza-prozesuaren parte da, eta irizpidez erabakitzen duena inertziagatik aurreratzen duenetik bereizten du. 

Eginak ez badu funtzionatu, zergatik ez duen egin ulertzea eta ikaskuntzak ateratzea aurrera egiteko modu legitimoa —eta beharrezkoa— da. Ondo ixteak ere esperientzia, irizpidea eta sendotasuna eraikitzen ditu hurrengo saiakerarako. Ekitea ez da beti ideia berarekin amaierara arte iristea. Batzuetan gelditzen jakitea, ikastea eta hurrengoa hobeto erabakitzea da. Eta hori ere ekitea da. 

Zentzu honetan, ONEk baliabideak biltzen ditu prozesu hau laguntzeko, hala nola “Ekintzaile-porrot bati nola egin aurre”, akatsak berrikustera, ikaskuntzak antolatzera eta esperientzia hori oinarri sendoago bihurtzera bideratua, berriro saiatzea errazteko.

Ekitea erabaki-prozesu bat da, ez ideiena soilik. Arazoa ondo definitzea, merkatua kontrastatzea, datuekin baliozkotzea eta fase bakoitzean baliabide egokiak aukeratzea irizpidez aurrera egitea eta arriskuak murriztea ahalbidetzen du. Ibilbide honetan, Plataforma ONEk pertsona ekintzailak laguntzen ditu baliabide eta tresna praktikoekin hobeto erabaki ahal izan dezaten, bai proiektu bat abiaraztean bai doitzean edo garaiz ixtean. Ekitea ez da soilik hastea; erabakitzen jakitea da.