Hablamos con Jimena Blázquez, Acceleration Lead de PATIO Campus

Falamos con Jimena Blázquez, Acceleration Lead de PATIO Campus, unha iniciativa que impulsa a conexión entre startups, corporacións e outros axentes do ecosistema para xerar innovación con impacto tanxible. Ao longo da conversa, afonda en que distingue a PATIO Campus doutros modelos de innovación aberta, que necesitan as corporacións para colaborar con startups de forma efectiva e cales son, desde a súa experiencia, os factores que marcan a diferenza tanto nas primeiras etapas do emprendemento como nos procesos de escalado. Tamén reflexiona sobre o valor do ecosistema emprendedor en España e o papel que plataformas como ONE poden desempeñar na visibilidade e conexión do talento innovador.

1. PATIO Campus nace como un punto de encontro entre startups e corporacións. Que o diferencia doutros modelos de innovación aberta?

PATIO Campus nace cunha vocación moi clara: ser un espazo neutral no que startups, corporacións e outros axentes do ecosistema poidan convivir e xerar valor de forma bidireccional. Non se trata só de conectar actores, senón de construír relacións útiles e sostibles no tempo.

O que realmente o diferencia é a combinación de tres elementos. O primeiro é a diversidade de perfís que forman parte do ecosistema, porque amplía as perspectivas e multiplica as oportunidades de colaboración. O segundo é o foco dual: por unha banda, traballamos a innovación interna das corporacións, acompañándoas na transformación da súa cultura e forma de pensar; por outra, impulsamos a innovación externa, conectándoas con solucións reais do mercado. E o terceiro é a intencionalidade: todo o que ocorre en PATIO está orientado a xerar un impacto tanxible.

As corporacións non chegan só para identificar startups, senón tamén para aprender, entender tendencias e evolucionar internamente. Ao mesmo tempo, buscamos que a relación coas startups sexa máis equilibrada, de maneira que non só accedan a clientes potenciais, senón que tamén gañen visibilidade e validación real. Esa simbiose é unha parte esencial do modelo.

2. Que adoita marcar a diferenza entre un piloto que queda en experimento e outro que logra escalar dentro dunha corporación?

A diferenza principal adoita estar na aplicabilidade real desde o inicio. Moitos pilotos nacen como experimentos illados, en contornas moi controladas e sen unha conexión clara co negocio.

En PATIO tentamos traballar xusto ao revés: partir desde o primeiro momento de casos de uso reais, vinculados a unha necesidade concreta e con posibilidades de integrarse na operativa da corporación.

A partir de aí, hai un factor crítico: a aliñación interna. Para que un piloto escale, non abonda con que funcione tecnicamente; ten que estar conectado coa estratexia da compañía e contar co apoio das persoas e equipos axeitados.

Por iso dedicamos moito esforzo a entender as necesidades reais das corporacións, en distintos niveis, e identificar startups que poidan responder de forma directa a esos retos. O verdadeiro win-win aparece cando ambas partes atopan un valor claro, medible e aplicable.

3. Cando unha corporación se achega a unha startup, que está a buscar realmente —e que di que busca, pero logo non prioriza?

No fondo, unha corporación busca unha solución que achegue valor a un problema concreto. Porén, moitas veces a dificultade non está tanto en atopar a startup axeitada como en que a propia organización estea preparada para traballar con ela.

Para que unha colaboración funcione, non adoita ser suficiente co interese dun único departamento. É precisa unha aliñación máis ampla, tanto estratéxica como operativa, entre distintas áreas da compañía. E é precisamente nese punto onde adoitan aparecer moitas das friccións.

Por iso é tan importante contar cun contorno como PATIO, onde traballamos de forma continuada coas corporacións a través de dinámicas e encontros que nos permiten entender mellor as súas prioridades reais. Iso facilita tanto a identificación de startups con bo encaixe como a preparación do terreo para que os pilotos teñan percorrido.

Ademais, poñemos moito foco en que a innovación non quede illada nunha área concreta, senón que permeabilice toda a organización. Todo adoita comezar cun impulso desde o C-level, pero é igual de importante acompañar o resto dos equipos con ferramentas e metodoloxías que axuden a aterrar esa innovación no día a día.

4. Que aspectos da execución —vendas, produto, foco, equipo— adoitan resultar máis difíciles para as startups nas súas primeiras fases?

Un dos maiores retos, sen dúbida, é conseguir os primeiros clientes. Validar que alguén está disposto a pagar pola túa solución supón un punto de inflexión moi importante para calquera startup.

A iso súmanse outros desafíos clave, como construír un equipo sólido e aliñado ou manter o foco nun contorno de moita incerteza, onde constantemente xorden novas oportunidades, dúbidas ou cambios de dirección.

En startups máis maduras, coas que adoito traballamos en PATIO, o reto xa non é tanto validar como escalar. Aí aparecen cuestións como adaptarse aos tempos das corporacións, ter suficiente capacidade operativa ou xestionar proxectos máis complexos. Neste contexto, a xestión de expectativas é fundamental: vender a unha corporación raras veces é un proceso rápido e esixe paciencia, adaptación e unha gran capacidade de interlocución.

5. Desde a túa experiencia, que factores marcan a diferenza nas primeiras fases dunha startup?

Hai tres factores fundamentais.

O primeiro é entender profundamente o problema do cliente. Moitas startups enamóranse da súa solución antes de comprobar se realmente están a resolver unha necesidade relevante.

O segundo é o equipo. Non se trata só de compartir unha visión ou de ter boa relación persoal, senón de contar con perfís complementarios que acheguen o que o proxecto necesita en cada etapa.

E o terceiro é o foco, xunto coa capacidade de debuxar un roadmap coherente. Saber priorizar, tomar decisións con criterio e avanzar paso a paso marca unha diferenza enorme nas primeiras fases.

6. Nos proxectos que viches medrar, que teñen en común aqueles que conseguen encaixar ben co mercado desde fases temperás?

Adoitan compartir unha obsesión real polo cliente. Non só escoitan, senón que entenden de verdade as súas necesidades e son capaces de iterar con rapidez, axustando a súa proposta de valor de forma constante.

Tamén destacan polo seu criterio á hora de se posicionar ou entran no mercado no momento axeitado ou atopan un espazo claro dentro dunha categoría xa existente.

Pero, sobre todo, hai unha base común moi sólida: un problema ben definido, unha solución que achega valor, un equipo consistente e unha execución enfocada. A iso engadiría un elemento especialmente importante, a capacidade de priorizar. Saber onde poñer o foco en cada momento, e tamén que non facer, é determinante para lograr un bo encaixe co mercado.

7. Que consello darías a unha persoa que está a comezar o seu camiño emprendedor innovador?

O meu principal consello sería que aproveite o ecosistema que temos en España. Existe unha rede moi potente de apoio ao emprendemento, con universidades, incubadoras, aceleradoras, fondos, hubs e moitos outros axentes que poden acompañar en distintas fases do camiño.

Apoiarse neses recursos é clave para formarse, validar ideas, gañar visibilidade e conectar con outras persoas e organizacións do ecosistema.

Tamén destacaría o valor da colaboración. O ecosistema funciona moito mellor cando os distintos axentes se entenden como complementarios, non como competidores. Compartir coñecemento e experiencias acelera o crecemento de todos.

E, por último, non esperaría a telo todo perfecto para comezar. A validación real ocorre fóra, falando con clientes e enfrontándose ao mercado canto antes.

8. Que papel cres que poden desempeñar plataformas como ONE no impulso do talento innovador e na conexión entre profesionais do ecosistema?

Plataformas como ONE poden desempeñar un papel clave como altofalante do ecosistema. Dan visibilidade a proxectos innovadores, conectan perfís e facilitan que o talento atope oportunidades.

Nun contorno con tanto movemento, contar con espazos que axuden a ordenar, comunicar e conectar resulta fundamental. Non só impulsan as startups, senón que tamén achegan a innovación ás corporacións e contribúen a que se xeren máis oportunidades de colaboración.

Ademais, axudan a reducir unha das principais friccións do ecosistema: a falta de visibilidade e de acceso. Canto máis doado sexa conectar talento, proxectos e oportunidades, máis rápido poderá avanzar a innovación.