O papel do liderado da muller no emprendemento innovador español

O 19 de novembro celébrase o Día Internacional da Muller Emprendedora, unha xornada que recoñece a achega esencial das mulleres ao desenvolvemento económico, social e tecnolóxico de España.

Desde a Plataforma ONE, traballamos cada día para que ese impacto creza, impulsando a igualdade de oportunidades a través do coñecemento, a visibilidade e a conexión entre axentes investidores, institucións, empresas e emprendedoras.

Máis aló da conmemoración, esta data convida a reflexionar sobre os avances logrados, os retos pendentes e as ferramentas dispoñibles para seguir construíndo un ecosistema emprendedor máis igualitario, xusto e equitativo. 

Un panorama en evolución

O emprendemento das mulleres en España evolucionou notablemente nos últimos anos. Segundo o Informe GEM España 2023-2024, en 2024, a participación feminina no emprendemento segue crecendo, cunha TEA que pasa do 6,1% ao 6,8%.  Ademais, as emprendedoras achéganse aos homes en capacidade de innovación: o 49% innova en produto fronte ao 51% dos homes, e o 47% faio en procesos de negocio fronte ao 49% masculino.

As expectativas de dixitalización tamén aumentan entre as mulleres, aínda que os seus proxectos seguen menos capitalizadas e con menor orientación internacional. Só o 9% das iniciativas lideradas por mulleres operan en sectores de nivel tecnolóxico medio-alto, fronte ao 16% no caso dos homes.

Estes datos evidencian a necesidade de deseñar políticas públicas que fomenten o liderado das mulleres, reduzan as barreiras estruturais e promovan unha cultura emprendedora inclusiva desde idades temperás.

Brechas e desafíos: avanzar con propósito

O monográfico “As mulleres no ecosistema emprendedor de España 2024” identifica os ámbitos prioritarios para avanzar cara á igualdade real de oportunidades:

• Acceso ao financiamento. A falta de fondos iniciais e a dificultade para conseguir  investimento temperán limitan a consolidación dos proxectos liderados por mulleres. Como sinala Carlos Mateo, presidente da Asociación Española de Startups, “só o 18 % das empresas con polo menos unha muller fundadora logran captar investimento”. Iniciativas como a Liña ENISA Emprendedoras Dixitais, os Microcréditos para mulleres emprendedoras ou os programas de apoio á innovación recollidos no informe “Mujeres e Innovación – 2024” buscan reverter esta brecha e aumentar a presenza feminina en sectores tecnolóxicos.
• Conciliación e corresponsabilidade. Os roles de xénero e as cargas familiares seguen afectando a igualdade de oportunidades. Para Taryn Andersen, CEO de Impulse4Women, “os estereotipos e a falta de corresponsabilidade limitan as oportunidades de liderado feminino”. En España, iniciativas como o Plan Corresponsables, impulsado polo Ministerio de Igualdade, financian proxectos que facilitan a conciliación mediante servizos de coidado infantil e formación en corresponsabilidade. 
• Brecha tecnolóxica. A baixa presenza feminina en STEAM limita o acceso á innovación e o investimento internacional. Como sinala Nera González, de AticcoLab, “manterse ao día coas tendencias tecnolóxicas é fundamental para competir e innovar, pero aínda queda camiño por percorrer na participación de mulleres nestes sectores”. Iniciativas da Liña CDTI Innovación inclúen instrumentos como Neotec Mujeres Emprendedoras que financia proxectos liderados por mulleres en sectores tecnolóxicos, fomentando a súa participación en innovación e alta tecnoloxía.
• Visibilidade, referentes e redes de conexión. A falta de referentes e o acceso limitado a redes estratéxicas seguen sendo retos crave. En Plataforma ONE atoparás recursos como “Medidas clave para impulsar a participación das mulleres no ecosistema emprendedor”, “Cinco historias de emprendedoras que transforman o mundo”, ou o monográfico “As mulleres no ecosistema emprendedor de España 2024”. Estas publicacións, xunto con entrevistas, casos de éxito ou infografías protagonizadas por elas, contribúen a visibilizar referentes e fortalecer o tecido de apoio entre mulleres emprendedoras.

Voces que inspiran

“Cando a xente pregúntame por que as mulleres non emprenden tanto ou por que non hai tantas en ámbitos científico-tecnolóxicos, non é porque non sirvan; claro que serven. O problema está a nivel social. De maneira inconsciente transmitimos ás nosas nenas que quizá non son válidas para a ciencia e a tecnoloxía, porque como sociedade temos ese rumbo. Se deixa de tentalo, deixa de desenvolver esas competencias. Por iso é fundamental ter referentes visibles, que a sociedade vexa que existen mulleres como eu e moitas outras, para cambiar o chip e animar ás nosas fillas." afirma María López, cofundadora e CEO de Bitbrain.  

A súa reflexión resume unha realidade que aínda condiciona o acceso e a visibilidade das mulleres no ecosistema emprendedor innovador. Por este motivo, contar con referentes que rompan barreiras e sirvan de inspiración resulta clave para construír unha sociedade máis igualitaria.

Nesta liña, os contidos da Plataforma ONE deron voz a numerosas mulleres que lideran proxectos en distintos ámbitos, compartindo aprendizaxes que acompañan a quen emprende hoxe e demostran que outra forma de avanzar é posible.

Entre elas, Olga Martín Pascual, directora xerente do Parque Científico e Tecnolóxico destaca a importancia de abrazar o cambio: “Non ter medo ao cambio, porque sempre acaba enriquecendo profesionalmente”.

Inés Oliveria, responsable de Innovación en Wayra Spain, subliña o valor do liderado auténtico: “As boas líderes deben manter a súa autenticidade e ser íntegras nos seus valores. Son comprometidas en liderar co exemplo, teñen empatía polos demais, unha comunicación clara e intelixencia emocional sublime”.  

Pola súa banda, Milagros Ruiz Barroeta de MIPyMEs lembra que construír unha marca profesional sólida non ocorre da noite para a mañá. “O crecemento sostible require traballo, paciencia e aceptación”, afirma a experta.  

Finalmente, Marta Campos de Talent Garden insiste na importancia da comunidade e escóitaa activa: “Escoitar activamente, compartir dúbidas e deixarse inspirar por outras experiencias” axuda a construír decisións máis sólidas nas primeiras etapas dun proxecto.

Estes testemuños poñen de relevo un mesmo propósito: crear unha contorna onde as mulleres poidan emprender, liderar e inspirar sen barreiras.

A Plataforma ONE traballa para visibilizar ás mulleres que impulsan o emprendemento en España e recoñecer o seu papel na innovación e o cambio social. No Día Internacional da Muller Emprendedora, renovamos o noso compromiso: destacar o seu talento, apoiar o seu desenvolvemento e promover contornas onde as súas ideas poidan crecer e consolidarse.

Convidámosche a explorar os nosos recursos e coñecer historias de mulleres inspiradoras.