O Regulamento europeo de Intelixencia artificial avanza: novas obrigacións para empresas e provedores

A aplicación do Regulamento europeo de Intelixencia Artificial, coñecido como AI Act, continúa avanzando. Desde o 2 de agosto de 2026, comezan a aplicarse novas obrigas relacionadas coa transparencia dos sistemas de IA e coa supervisión dos modelos de intelixencia artificial de propósito xeral.

A normativa europea establece un marco común para garantir que a intelixencia artificial se desenvolva e utilice de forma segura, transparente e respectuosa cos dereitos fundamentais. A súa aplicación será progresiva e afectará a provedores, desenvolvedores, empresas usuarias e organismos públicos.

Máis transparencia no uso da intelixencia artificial

Unha das principais novidades desta fase é a aplicación das obrigas de transparencia previstas no Regulamento. A partir de agora, determinados sistemas deberán:

• Informar as persoas cando estean interactuando cun sistema de intelixencia artificial.
• Identificar os contidos xerados ou modificados mediante IA.
• Incorporar mecanismos que permitan detectar contidos sintéticos, como imaxes, vídeos ou audios.
• Sinalizar axeitadamente os contidos manipulados ou xerados artificialmente, incluídos os coñecidos como deepfakes.

Estas medidas buscan reducir os riscos de engano, manipulación e desinformación, e facilitar que a cidadanía poida tomar decisións con maior coñecemento sobre a orixe dos contidos e a natureza das interaccións dixitais.

As obrigas concretas deberán aplicarse tendo en conta o tipo de sistema, a súa finalidade e o nivel de risco asociado. Ademais, as solucións técnicas utilizadas para identificar contidos xerados por IA deberán evolucionar para garantir unha detección eficaz e fiable.

Supervisión dos modelos de IA de propósito xeral

O novo período de aplicación tamén reforza a supervisión dos modelos de intelixencia artificial de propósito xeral, como os que serven de base para ferramentas capaces de realizar múltiples tarefas e que se integran en distintos produtos e servizos. Entre os exemplos máis coñecidos atópanse GPT, desenvolvido por OpenAI; Gemini, de Google; Claude, de Anthropic; ou Llama, de Meta. Estes modelos utilízanse como tecnoloxía de base en asistentes conversacionais, ferramentas de xeración de contido e numerosas solucións empresariais.

Entre as obrigas para os provedores destes modelos atópanse:

• Elaborar e manter documentación técnica sobre os modelos.
• Facilitar información ás autoridades competentes e a outros provedores que integren estes modelos.
• Contar con políticas para respectar a normativa sobre dereitos de autor.
• Publicar resumos suficientemente detallados dos contidos utilizados para adestrar os modelos.
• Adoptar medidas adicionais cando se trate de modelos con risco sistémico.

Os modelos considerados de risco sistémico son aqueles que, polas súas capacidades e alcance, poderían provocar danos a grande escala. Entre os riscos contemplados inclúense os relacionados coa ciberseguridade, a manipulación das persoas, a perda de control sobre os sistemas e as posibles vulneracións dos dereitos fundamentais.

Determinadas prácticas de IA están prohibidas

O Regulamento tamén prohibe determinadas prácticas consideradas especialmente prexudiciais, como os sistemas destinados a manipular o comportamento das persoas, explotar as vulnerabilidades de determinados colectivos ou realizar avaliacións inxustificadas que poidan afectar os dereitos da cidadanía.

A supervisión do cumprimento distribuirase entre diferentes autoridades. A Oficina Europea de IA asumirá competencias sobre determinadas categorías de sistemas e modelos de propósito xeral, mentres que as autoridades nacionais supervisarán boa parte das aplicacións despregadas en cada Estado membro.

En España, a Axencia Española de Supervisión da Intelixencia Artificial (AESIA) desempeña un papel central como autoridade nacional competente, en coordinación con outros organismos segundo o ámbito de aplicación de cada sistema. Tamén poderán intervir autoridades como a Axencia Española de Protección de Datos, o Consello Xeral do Poder Xudicial ou a Xunta Electoral Central.

Unha aplicación progresiva

A aplicación do AI Act continuará desenvolvéndose de forma progresiva durante os vindeiros anos. Aínda que a maior parte das súas disposicións xa estarán en vigor desde agosto de 2026, algunhas obrigas específicas incorporaranse de maneira gradual. En decembro de 2026 comezarán a aplicarse novas prohibicións relacionadas con determinados contidos sintéticos ilícitos, como os deepfakes sexuais non consentidos ou o material de abuso sexual infantil. Posteriormente, as obrigas para determinados sistemas de IA de alto risco comezarán a aplicarse a partir de decembro de 2027, mentres que as dirixidas a sistemas de alto risco integrados en produtos regulados se estenderán ata agosto de 2028.

Para as empresas, especialmente para as pemes, isto supón a necesidade de coñecer que obrigas lles afectan, revisar o uso que fan da intelixencia artificial e establecer procedementos de control, documentación e supervisión.

O cumprimento normativo non debe entenderse unicamente como unha obriga, senón tamén como unha oportunidade para reforzar a confianza de clientes e persoas usuarias, mellorar a xestión dos riscos e diferenciarse no mercado mediante o desenvolvemento de solucións de IA máis responsables e seguras.

Se queres coñecer mellor o alcance desta regulación e comprender como pode afectar a túa organización, recomendámosche consultar os contidos dispoñibles en ONE. En Aspectos clave do Regulamento de Intelixencia Artificial atoparás unha guía para coñecer os principios, as obrigas e o ámbito de aplicación do AI Act. Tamén podes consultar Coñeces a nova Lei de Intelixencia Artificial?, onde se explican as claves do novo marco normativo europeo e as súas principais implicacións. 

Ademais, podes acceder ao seminario web AI Act: como converter a regulación nunha vantaxe competitiva, no que varias persoas expertas analizan os principais desafíos e oportunidades que formula esta normativa para empresas e persoas emprendedoras.

A regulación da IA xa non é unha cuestión de futuro. Coa entrada en aplicación destas novas medidas, comprender o AI Act convértese nun paso fundamental para aproveitar o potencial da intelixencia artificial de forma segura, responsable e competitiva.