Foro Nacional de Empresas Emerxentes

O Pleno do Foro Nacional de Empresas Emerxentes aprobou a primeira avaliación continua da Lei de Startups, que confirma a consolidación do ecosistema emprendedor innovador en España desde a aprobación da norma. 

A avaliación reflicte a consolidación do ecosistema emprendedor español, que pasou de 3.600 startups en 2024 a preto de 5.000 en 2025, ao tempo que o emprego nestas empresas aumentou un 46 % desde 2022 e a súa vida media elevouse ata os 3,5 anos. Así mesmo, obsérvase unha estabilización do investimento por riba dos 3.100 millóns de euros e un notable incremento da facturación das startups tecnolóxicas, que pasou de 11.500 a 14.800 millóns de euros entre 2024 e 2025.

A avaliación sinala tamén o bo funcionamento do sistema de certificación xestionado por ENISA, con máis de 2.100 empresas certificadas e prazos medios de resolución de 45 días, ademais dun maior uso dos incentivos fiscais previstos na lei. Así mesmo, España reforza a súa posición como destino de talento internacional, cun incremento do 286 % nas autorizacións de residencia vinculadas á Lei 14/2013 entre 2020 e 2024.

Xunto con estes avances, o informe identifica retos como a transición de startup a scaleup, o acceso a financiamento en fases avanzadas, a concentración territorial do ecosistema e a necesidade de seguir impulsando a igualdade e a inclusión. Neste contexto, o Foro dará continuidade aos seus grupos de traballo durante 2026–2027 para afondar na análise e propoñer novas melloras.

Os resultados e documentos de traballo aprobados na reunión poden consultarse a través desta ligazón.

O Grupo de Traballo 1, centrado en políticas públicas e ecosistema, desenvolveu durante o último ano unha intensa actividade orientada á análise do impacto da Lei de Startups e á mellora do contorno normativo das empresas emerxentes en España.

O traballo do grupo permitiu construír unha visión detallada do ecosistema emprendedor, identificando tendencias, necesidades e áreas prioritarias de actuación. Sobre esta base, avanzouse na definición de indicadores de seguimento e na formulación de propostas destinadas a facilitar o crecemento, a escalabilidade e a internacionalización das startups, así como a reforzar a igualdade e a diversidade no contorno emprendedor.

Este proceso enriqueceuse mediante a colaboración con organismos internacionais como a OCDE (Organización para a Cooperación e o Desenvolvemento Económicos), a través de obradoiros e sesións de análise centrados na avaliación de políticas públicas, achegando unha perspectiva comparada e fortalecendo o enfoque técnico dos traballos.

En paralelo, o grupo promoveu iniciativas de difusión e transferencia de coñecemento, entre as que destaca a celebración do primeiro Info Day, concibido como un espazo de intercambio co ecosistema para compartir avances e reforzar o diálogo cos distintos axentes implicados.

Todo isto permitiu consolidar un conxunto de liñas de acción e entregables que contribuirán a mellorar o marco regulatorio e a impulsar o desenvolvemento do ecosistema emprendedor innovador en España.

O Grupo de Traballo 2, centrado en innovación e tecnoloxía, orientou a súa actividade á análise das condicións que afectan á participación das empresas emerxentes en proxectos de investigación, desenvolvemento e innovación (I+D+i).

A través de distintas ferramentas de traballo colaborativo, o grupo logrou identificar de maneira precisa os principais retos do ecosistema. Entre eles destacan as dificultades de acceso a financiamento, a complexidade dos procedementos administrativos, a necesidade de mellorar a coordinación entre actores e os desafíos asociados á propiedade intelectual e industrial, especialmente no ámbito das tecnoloxías Deep Tech.

Durante este proceso, tivéronse en conta diversas iniciativas impulsadas desde a Administración Xeral do Estado, en colaboración co Ministerio de Ciencia, Innovación e Universidades (MICIU), en áreas como a transferencia de coñecemento, os contornos de proba regulatorios (sandboxes) ou a Estratexia Deep Tech.

A partir desta análise, o grupo definiu un plan de traballo estruturado en varias liñas estratéxicas, que inclúen o reforzo da colaboración público-privada, a mellora dos mecanismos de transferencia e o impulso do ecosistema Deep Tech, incorporando ademais unha perspectiva transversal de xénero.

A evolución destes traballos culminou na celebración dun obradoiro presencial en colaboración co MICIU, no que se desenvolveron dinámicas participativas orientadas a transformar os diagnósticos en propostas concretas de actuación.

En conxunto, as iniciativas impulsadas polo grupo contribúen a mellorar o acceso das empresas emerxentes aos contornos de innovación e a reforzar a conexión entre o ámbito científico-tecnolóxico e o tecido empresarial.

O Grupo de Traballo 3, centrado en territorio e ecosistemas de emprendemento innovador, impulsou unha análise integral do apoio ao emprendemento nas comunidades autónomas, en estreita colaboración con administracións públicas e axentes do ecosistema a nivel rexional e local.

Este traballo permitiu recompilar e sistematizar información sobre políticas, programas e instrumentos de apoio ao emprendemento innovador, ofrecendo unha visión comparada do desenvolvemento do ecosistema nos distintos territorios.

Ao longo do proceso, analizáronse aspectos como a creación de empresas, a xeración de emprego, os mecanismos de financiamento ou os programas de acompañamento e aceleración, xunto coa identificación de boas prácticas e casos de éxito en diferentes rexións.

A análise pon de relevo tanto a diversidade de enfoques territoriais como a importancia da colaboración público-privada no desenvolvemento do ecosistema emprendedor, así como a existencia de fortalezas e desafíos compartidos.

Froito deste traballo, elaborouse unha radiografía do ecosistema rexional de emprendemento innovador en España, que proporciona unha imaxe actualizada e estruturada do estado do ecosistema, identificando hubs de innovación, oportunidades de desenvolvemento e posibles desequilibrios territoriais.

Este documento constitúe unha ferramenta clave para mellorar a coordinación entre territorios e orientar o deseño de políticas públicas máis eficaces, inclusivas e adaptadas ás necesidades reais do tecido emprendedor.

Durante o seu primeiro ano de funcionamento, o Foro Nacional de Empresas Emerxentes desenvolveu a súa actividade a través de tres grupos de traballo especializados, en diante (GT), concibidos como espazos de colaboración entre o sector público e privado.

Estes grupos permiten abordar de forma estruturada os principais retos do ecosistema emprendedor innovador en España, co obxectivo de mellorar o contorno no que operan as empresas emerxentes e contribuír ao deseño de políticas públicas máis eficaces.

Neste marco, os traballos centráronse na análise do impacto da Lei de Startups, a identificación de barreiras ao crecemento empresarial, o impulso da innovación e a tecnoloxía, así como o estudo das dinámicas territoriais do emprendemento.

Ao longo deste período, os grupos de traballo desenvolveron reunións técnicas, obradoiros e dinámicas colaborativas orientadas á xeración de coñecemento e á formulación de propostas concretas.

O Foro continuará desenvolvendo a súa actividade mediante estes grupos, consolidándose como un espazo clave de diálogo e cooperación para o impulso do emprendemento innovador en España.

O 27 de maio de 2025 tivo lugar a reunión constitutiva do Foro Nacional de Empresas Emerxentes, un novo órgano de participación creado para fortalecer o ecosistema emprendedor en España. Convocado pola Secretaría de Estado de Dixitalización e Intelixencia Artificial, o encontro reuniu representantes do Goberno, comunidades autónomas, asociacións do sector tecnolóxico, universidades, centros de investigación e startups. O obxectivo principal foi establecer un espazo permanente de diálogo entre o ámbito público e o privado, orientado a identificar desafíos, propoñer solucións normativas e fomentar unha contorna máis competitiva e innovadora para as empresas emerxentes.

Entre os asistentes atopábanse representantes de nove ministerios: Ministerio para a Transformación Dixital e da Función Pública, Ministerio de Industria e Turismo, Ministerio de Ciencia, Innovación e Universidades, Ministerio de Economía, Comercio e Empresa, Ministerio de Facenda, Ministerio de Traballo e Economía Social, Ministerio de Inclusión, Migracións e Seguridade Social, Ministerio para a Transición Ecolóxica e o Reto Demográfico, e Ministerio de Agricultura, Pesca e Alimentación. Tamén participaron entidades públicas clave no apoio ás startups como ENISA, ICEX, ICO, CDTI, Red.es, a Secretaría de Estado de Telecomunicacións e Transformación Dixital (SETT) e Sepides. En canto ás administracións territoriais, estivo representada a Comunidade Autónoma do País Vasco e, a nivel local, a FEMP. Por parte do ecosistema emprendedor privado, asistiron organizacións como BME-Growth, Asebio, SpainCAP, TECH Barcelona, Estech, Endeavor, WA4STEAM, South Summit e Clúster.es.

Durante a sesión inaugural definíronse as liñas estratéxicas de traballo do foro, que incluirán o seguimento da lei de startups, a promoción do talento dixital, a atracción de investimento e a mellora do marco regulatorio. As persoas participantes coincidiron na necesidade dunha colaboración fluída e continua para adaptar as políticas públicas á realidade do emprendemento tecnolóxico. A reunión concluíu co compromiso de elaborar un plan de acción e convocar sesións periódicas que garantan a evolución e consolidación do foro como ferramenta clave para o desenvolvemento económico e a innovación en España.